ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องเฝ้าระวังภายหลังการแก้ไขภาวะท่อปัสสาวะอุดตันในแมว
1. ภาวะกระเพาะปัสสาวะแตก (Bladder Rupture)
ภาวะกระเพาะปัสสาวะแตกจากการสวนท่อปัสสาวะ เป็นสาเหตุหลักของภาวะ Non-traumatic uroabdomen การลดความเสี่ยงของภาวะนี้สามารถทำได้โดยการติดตาม และประเมินขนาดของกระเพาะปัสสาวะอย่างใกล้ชิด และอาจพิจารณาทำ Cystocentesis เพื่อระบายปัสสาวะก่อนสวนท่อปัสสาวะ.jpg)
2. การบาดเจ็บหรือฉีกขาดของท่อปัสสาวะ (Iatrogenic urethral damage and tears)
ภาวะนี้มักเกิดขึ้นระหว่างการพยายามสวนท่อปัสสาวะ โดยตำแหน่งที่พบได้บ่อยคือ บริเวณด้านบนของท่อปัสสาวะตรงรอยต่อระหว่าง Penile urethra กับ Pelvic urethra เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีการโค้งงอของท่อปัสสาวะ การลดความเสี่ยงสามารถทำได้โดยการดึง Penis ไปทางด้านท้ายลำตัวขณะสวนท่อปัสสาวะ เพื่อช่วยลดความโค้งงอของท่อปัสสาวะ ร่วมกับการให้ยาระงับความรู้สึกและยาแก้ปวดอย่างเพียงพอรวมถึงการใช้เทคนิค Hydropulsion เพื่อช่วยให้สิ่งอุดตันเคลื่อนผ่านท่อปัสสาวะได้ง่ายขึ้น
3. การตีบแคบของท่อปัสสาวะ (Urethral stricture)
ภาวะนี้มักพบภายใน 3 เดือนหลังการใส่สายสวนปัสสาวะที่ก่อให้เกิดการบาดเจ็บ
4. การติดเชื้อทางเดินปัสสสาวะ (Urinary tract infection)
จากการศึกษาของ Cooper และคณะ1 พบว่าแมวที่สวนท่อปัสสาวะ เพื่อแก้ไขภาวะท่อปัสสาวะอุดตัน (Uretheral obstruction; UO) มีอุบัติการณ์การตรวจพบแบคทีเรียในปัสสาวะ (Bacteriuria) 13% หลังการสวนท่อปัสสาวะ 24 ชั่วโมง การใช้เทคนิคปลอดเชื้อ (Aseptic technique) สามารถลดความเสี่ยงได้ แต่ไม่ควรให้ยาปฏิชีวนะโดยไม่มีข้อบ่งชี้ เนื่องจากอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเชื้อดื้อยาได้
5. ภาวะปัสสาวะออกมากผิดปกติหลังการแก้ไขภาวะท่อปัสสาวะอุดตัน (Post-obstructive Diuresis; POD)
POD คือภาวะที่มีการผลิตและขับปัสสาวะออกมาในปริมาณมากกว่า 2 mL/kg/hour ภายใน 6 ชั่วโมงหลังจากการแก้ไขภาวะ UO แมวบางตัวสามารถเกิดภาวะนี้ต่อเนื่องได้นานถึง 84 ชั่วโมงหลังการแก้ไขภาวะ UO จึงควรติดตามปริมาณปัสสาวะอย่างสม่ำเสมอ และปรับอัตราการให้สารน้ำตามปริมาณที่เหมาะสม เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
6. ภาวะกระเพาะปัสสาวะสูญเสียความสามารถในการบีบตัว (Detrusor atony)
Detrusor atony เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบไม่บ่อย แต่สามารถเกิดขึ้นได้จากการที่กระเพาะปัสสาวะขยายตัวมากเกินไปเป็นเวลานาน (Overdistension) ทำให้กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะสูญเสียความสามารถในการบีบตัวอย่างมีประสิทธิภาพ แนวทางการแก้ไขภาวะนี้คือ การป้องกันไม่ให้กระเพาะปัสสาวะขยายตัวมากเกินไปด้วยการใส่สายสวนปัสสาวะค้างไว้ (Indwelling urinary catheter) ซึ่งอาจจำเป็นต้องใช้เวลาประมาณ 7 วันหรือมากกว่าขึ้นกับการฟื้นตัวของสัตว์ป่วย
...............
บทความโดย สพ.ญ.อภิลักษณ์ มหัธนันท์
................
Reference
1. Cooper ES, Lasley E, Daniels JB, Chew DJ. Incidence of bacteriuria at presentation and resulting from urinary catheterization in feline urethral obstruction. J Vet Emerg Crit Care (San Antonio). 2019;29:472-477.
2. Cooper ES. Unblocking the urethra. In: Côté E, Ettinger SJ, Feldman EC, et al., editors. Ettinger’s textbook of veterinary internal medicine. 9th ed. St. Louis: Elsevier; 2024. Chapter 99.
3. Taylor S, Boysen S, Buffington T, Chalhoub S, Defauw P, Delgado MM, et al. 2025 iCatCare consensus guidelines on the diagnosis and management of lower urinary tract diseases in cats. J Feline Med Surg. 2025;27(2):1–36.
4. Robakiewicz P, Halfacree Z. Urinary tract trauma in cats: stabilisation, diagnosis and management. J Feline Med Surg. 2023;25(3).
#BEC #becvet #BECpremium #ครบจบที่BEC #เครื่องมือสัตวแพทย์ #คลินิกสัตวแพทย์ #โรงพยาบาลสัตว์ #อุปกรณ์สัตว์เลี้ยง #อุปกรณ์สัตวแพทย์ #FoleyCatheter #Foley #Catheter